Damian Sifczyk: „Ruch to bôł klub wszistkich hajduczan kierzi byli ze nim zżyte i niy dopuścili do jego upadku”

14 grudnia łodbyndzie sie premiera drugij ksiōnżki ło historii Ruchu Chorzów – ” Historia Ruchu Chorzów Tom I. Część 2″. Dzisiej zapraszômy do lektury wywiadu jaki zrobiyli my ze drugim ze autorów – Damianem Sifczykiem.

Po naszymu:

ŻNN: Czy podczos pisanio trefiliście na cosik, co Wôs szokło?

Damian Sifczyk: Kôżdo wymagajônco robota poszukiwanio to niyspodzianki. Szkoło nôs wiela. Ło tych łodkrytych szprawwach niy ino my niy wiydzieli, ale tyż żodyn ze żyjōncych niy miôł wiedzy. Nôjwiyncyj „niyspodzianek” znolyźli my przi łopisywaniu działaczy klubu. Do mie łogromnym zaskoczyniem bōła postać kapitana Inasińskiego, kiery wykazywoł się talyntami dowodzyniowymi podczŏs kampanii wrześniowyj…, ale ło tym i inkszych srogich postaciach poczitocie we ksiōnżce.

ŻNN: Co różni piyrwszo tajla ksiōnżki łode drugij?

D.S.: Na wstympie trza zaznaczyć, że drugo tajla dalyj poruszô kwestia Ruchu. Smiany musiały zalyźć. Co ciekawe majōm łone zwiōnzek ze ilościom dostympnych matyriałów, kiere niy sôm ino opisami szpilów, ale wiyncyj poruszo się tymaty łorganizacyjne klubu i szprawy fusbalorzy. Momyntem przełomu jest tukej rok 1933 i zdobycie bez Ruch piyrwszego majstra kraju. We ksiōnże sôm tabyle wszistich szpilów granych bez Ruch łoroz zestawiynie fusbalorzy we szpilach ligowych. Fest dużo zdjync. Łopis je barzij żywy. Wierza, że to wszistko sprawi, że drugo tajla bydzie wspaniałom niyspodziankom do czitelnika.

ŻNN: Jak wyglōndały Wielkie Hajduki we tamtych czasach?

D.S.: Wielkie Hajduki jako miyjscowość przemysłowo we łopisywanym łokrysie przeżiwała fest trudny czôs. Srogi kryzys gospodarczy spowodowôł bieda, bezrobocie, niypewne jutro. Warto pedzieć, że Ruch we tym czôsie miôł srogie problymy finansowe, a fto wiy, czy niy nôjgorsze we historii. Realnie klub môg przestać istnieć. Bôł to jednak klub wszistkich hajduczan kierzi byli ze nim zżyte i niy dopuścili do jego upadku. Pomoc, kiero wtyn czôs łotrzimôł Ruch przicziniōła się we srogij mierze do zdobycio piyrwszego majstra kraju.

ŻNN: Wielki Ruch co chwila przekazuje Wôm kolyjne znaleziska. Ile trwo robota nad „wygrzebywaniem” informacji do pisanio ksiōnżki ło danym łokrysie?

D.S.: Matyriały Wielkiego Ruchu stanowiôm jedynie kôncek źródeł, z kierych korzystômy przi pisaniu ksiōnżki. Sôm matyriały prasowe łoroz archiwalne. Nôleży miyć tyż na uwadze inksze łopracowania łorôz źródła pamiyntnikarskie. Korzystômy tyż ze źródeł zagranicznych, kierych lokalizacja jest czasochłonno, a pozyskanie matyriałów jest niystety czynsto kosztowne. Proces wyszukiwanio „koniycznych” informacji jest długotrwały. Wielokrotnie wizyty w archiwach, we różnych miastach Polski zamiast łodkryć przinosiôły jedynie rozczarowanio brakiym jakichkolwiek matyriałôw. Dobro kwerenda do jednego roku historii Ruchu to kole pół roku solidnyj roboty. łoczywiście jako historycy dokonujymy krytyki źródeł, zwłaszcza we sytuacjach, we kierych przekazy się nawzajym przeczom, abo sôm niyprecyzyjne, a czasym nawet cyganiôm. Jeźli łazi ło ogrom matyriału, kiery trza bōło przeglôndnonć, to mogą pedzieć, co do 1935 roku (kerego ta czynść łobyjmuje) przeczytôłech kole 23000 sztron gazet i dokumyntów. Niykiere tytuły czytô się łod dechy do dechy, zajta po zajcie coby szukać jakieś informacje ło Ruchu i jego fusbalorzach. To się tyczy zajtungów ślōnskich i szportowych. Pozostałe zajtungi czitô się ino po artykułach szportowych, lale tyż niy zawsze. Ze sukcesami Ruchu rosła popularność klubu i to tyż przicziniōło się do powstowaniŏ prasy „brukowyj”. Fusbalorze Ruchu zaczli gościć na piyrwszych sztronach we dziale synsacja, abo plotki. Pojawiajôm się fajne – nikomu wcześnij niy znane wywiady, kere tyż zaprezyntujymy czitelnikôm. Może i detal – ale coby ustalić skład Ruchu we meczu ze Łódzkim Klubem Sportowym, ze powodu wielu niyjasności zajrzelimy do 45 tytułów prasowych. Co ciekawe niyjasności dalyj bôły, jale mômy pewność, że staralimy się zrobić wszistko, coby jak nôjwiyncyj biôłych plam znikło ze kart historii klubu. Nôleży dodać, że niyco matyriałów Wielki Ruch pozyskuje dziynki nôszyj robocie, ale ło tym innym razym. Grzegorz Joszko – wiceprezes stowarzyszenia – jest członkiym zyspołu historyków wiync naprôwdy współpraca jest wzorowo. Grzegorz pełni tyż funkcja „zderzaka”. Niy muszymy łosobiście zajmować się np. kontaktami ze różnygo rodzaju „badaczami historii piłki nożnej”, bo to właśnie Grzegorz jest takôm barierôm. Dziynki tymu mogymy skupić się na robocie merytorycznyj. Niy znôczy to, że niy współpracujymy ze inkszymi znawcami tamtych czôsów. Mômy świetne kontakty ze Mariuszem Kowollem, kery we Polsce jest nôjlepszym szpecjalistom łod futbolu na niymieckiej czynści Górnego Ślōnska. Pomogajôm nom tyż znôwcy fusbalu przedwojennygo Lwowa, ze Panem Maciejem Lisieckim na czele. Niy wstydzymy sie poprosić ło pomoc historyków Cracovii czy Wisły Kraków. Cieszymy się tyż, że mômy wsparcie wielu fanklubów.

ŻNN: To już Twoja drugo ksiōnżka. Niy brakuje czasym zapału do pisanio? Niy môsz takich myśli – momyntów – że chciôłbyś już to skończyć i mieć świynty spokój?

D.S.: Tak po prôwdzie to miydzy czynściôm piyrwszôm, a drugom Historii Ruchu dokończyłech jeszcze jedna niywielko ksiônżka ło tematyce historycznyj. Zatym łostatni rok bôł do mie fest robotny. Wcześnij zdarzało mi się naszkryflać jaki artykuł naukowy, mniyjszy czy wiynkszy, ale nigdy we takij ilości i czynstotliwości. Pisanie sprawio mi srogo przijemność chociôż wiym, że niy jest to moja robota zawodowo. We takij sytuacji zdarzo się konflikt interesów. Ze jednyj sztrony bardzo chciôłbych np. dokończyć łopisywać jakiś szpil, a ze drugij skupić się muszą na zaspokojyniu, bez robota zawodowo, potrzeb finansowych. Zapału do pisanio niy brakuje, ale czasym brakuje siył. Kilka lôt tymu chciôłech już „mieć spokój” i zarzuciłech proces pisanio pracy doktorskij. Czasym pojawio się we mjij gowie pytanie czy zrobiłech dobrze, zwłaszcza patrzônc na półka kaj leżôm moje „wypociny” zakurzone i niydokończone. Niy lubia takich „niydokończonych” tymatów i powiedziołech se i chopcom ze zespołu, że jak się czegoś podejma, to to skończa. Obawiôm się ino, coby łoni niy skończyli zy mnôm :). Jak się ich zapytôsz dobrze to wyjdzie, że majôm mie dość. Jestech do nich niymiły, ciôngle ich gonia ło terminy, ciôngle cosik mi niy pasuje i ciôngle majôm cosik poprawiać. A jak tego niy zrobiôm (a czynsto tak się dzieje) to się denerwuja i krzicza i brzidko godôm… Czy ftoś chciôłby ze kimś takim robić?

ŻNN: Czego życzyć Tobie i reszcie pisarzy na nôjbliższy czôs?

D.S.: Czôsu, piyniyndzy i wehikułu czôsu. Tyn łostatni ułatwiōłby nôm życie. Niy ma. Zatym piyniyndzy, coby kupić czôs i trocha matyriałôw historycznych.

Po Polsku:

ŻNN: Czy podczas pracy nad książką natrafiliście na coś, co Was, z historii, zaskoczyło?

Damian Sifczyk: Oczywiście każda kwerenda, czyli żmudna i czasochłonna praca poszukiwawcza to dużo niespodzianek. Zatem takich zaskoczeń w trakcie prac było wiele. O wielu odkrytych rzeczach nie tylko my, ale prawdopodobnie nikt z obecnych żyjących nie miał wiedzy. Najwięcej „niespodzianek” znaleźliśmy przy opracowywaniu losów działaczy klubowych. Bez wątpienia dla mnie ogromnym zaskoczeniem była postać kapitana Inasińskiego, który wykazał męstwem i talentem dowódczym w czasie kampanii wrześniowej…, ale o tym i o innych wielkich postaciach czytelnik będzie mógł przeczytać w książce.

ŻNN: Czy doszło do jakiś zmian w narracji między częścią pierwszą a drugą?

D.S.: Na wstępie, co oczywiste zaznaczyć należy, że część druga w dalszej części porusza kwestię Ruchu. Zmiany zajść musiały. Paradoksalnie mają one związek z ilością dostępnych źródeł, które nie ograniczają się jedynie do opisów spotkań, jednakże w większym stopniu poruszają kwestię organizacyjne klubu oraz sprawy samych zawodników. Oczywiście momentem przełomowym jest tutaj rok 1933 i zdobycie przez Ruch pierwszego mistrzostwa kraju. W książce pojawią się tabele wszystkich spotkań rozgrywanych przez Ruch oraz zestawienie graczy w ligowych meczach. Bardzo dużo fantastycznych fotografii. Narracja jest bardziej żywa. Wierzę, iż wszystko sprawia, że część druga będzie wspaniałą niespodzianką dla każdego czytelnika.

ŻNN: Jak wyglądały Wielkie Hajduki w opisywanym okresie?

D.S.: Wielkie Hajduki jako miejscowość przemysłowa w opisywanym okresie przeżywała bardzo trudne chwile. Wielki kryzys gospodarczy spowodował biedę, bezrobocie, niepewność jutra. Warto dodać, że w tym czasie Ruch miał olbrzymie problemy natury finansowej – kto wie czy nie największe w swojej historii. Realnie klub mógł przestać istnieć. Był to jednakże klub hajduczan, którzy byli z nim zżyci i nie dopuścili do jego upadku. Paradoksalnie pomoc, którą wtedy klub otrzymał przyczyniła się w dłuższej perspektywie do osiągnięcia pierwszego mistrzostwa kraju.

ŻNN: Wielki Ruch co chwila przekazuje Wam kolejne znaleziska. Ile trwa praca nad „wygrzebywaniem” informacji potrzebnych do pisania książki o danym okresie?

D.S.: Materiały Wielkiego Ruchu stanowią jedynie część źródeł, z których korzystamy przy pisaniu książki. Są materiały prasowe oraz archiwalne. Należy również mieć na uwadze inne opracowania oraz źródła pamiętnikarskie. Korzystamy również ze źródeł zagranicznych, których lokalizacja jest czasochłonna, a pozyskanie materiałów jest niestety często niezwykle drogie. Proces wyszukiwania „koniecznych” informacji jest długotrwały. Wielokrotnie wizyty w archiwach w różnych miastach Polski zamiast wspaniałych odkryć przynosiły jedynie rozczarowania brakiem jakichkolwiek materiałów. Dobra kwerenda do jednego roku dziejów Ruchu to około pół roku solidnej pracy. Oczywiście jako historycy dokonujemy krytyki źródeł, zwłaszcza w sytuacjach, w których przekazy sobie przeczą, bądź są nieprecyzyjne, a czasem wręcz konfabulują. Jeżeli chodzi o wielkość materiału, który należało przejrzeć, to mogę podać, iż do 1935 roku (którego niniejsza część nie obejmuje) przeczytałem około 23000 stron gazet i dokumentów. Niektóre tytuły czytam(y) od dechy do dechy, strona po stronie szukając jakichkolwiek wzmianek o Ruchu lub jego graczach. Tyczy się to prasy śląskiej i sportowej. Pozostałą prasę krajową czytamy jedynie na stronach sportowych, lecz nie zawsze. Wraz ze sukcesami klubu wzrastała jego popularność, co oczywiście przekładało się na ciekawość prasy „brukowej”. Piłkarze Ruchu zaczęli gościć na pierwszych stronach w dziale sensacja, bądź plotki. Pojawiają się fantastyczne – nikomu wcześniej nie znane wywiady, które również zaprezentujemy czytelnikom. Może i detal – ale by ustalić skład Ruchu w meczu z Łódzkim Klubem Sportowym, z powodu wielu niejasności zajrzeliśmy do 45 tytułów prasowych. Co ciekawe niejasności dalej pozostały, jednakże mamy pewność, że staraliśmy się zrobić wszystko, aby jak najwięcej białych plam zniknęło z kart historii klubu. Należy także dodać, że nieco materiałów Wielki Ruch pozyskuje dzięki naszej pracy, ale o tym innym razem. Grzegorz Joszko – wiceprezes stowarzyszenia – jest członkiem zespołu historyków więc naprawdę współpraca jest wzorowa. Grzegorz pełni również funkcję „zderzaka”. Nie musimy osobiście zajmować się np. kontaktami z różnego rodzaju „badaczami historii piłki nożnej”, ponieważ to właśnie Grzegorz jest taką barierą. Dzięki temu możemy skupić się na pracy merytorycznej. Oczywiście nie znaczy to, że nie współpracujemy z innymi znawcami tamtych czasów. Mamy świetne kontakty z Mariuszem Kowollem, który w Polsce jest najlepszym specjalistą od futbolu na niemieckiej części Górnego Śląska. Pomagają nam również znawcy futbolu przedwojennego Lwowa z Panem Maciejem Lisieckim na czele. Nie wstydzimy się poprosić o pomoc historyków Cracovii czy Wisły Kraków. Cieszymy się również, że mamy wsparcie wielu fanklubów.

ŻNN: To już Twoja druga książka. Nie brakuje czasami zapału do pisania? Nie masz takich myśli – momentów – że chciałbyś już to skończyć i mieć spokój?

D.S.: Tak po prawdzie to między częścią pierwszą, a drugą Historii Ruchu dokończyłem jeszcze jedną niewielką książkę o tematyce historycznej. Zatem ostatni rok był dla mnie niezwykle pracowity. Wcześniej zdarzało mi się popełniać artykuły naukowe, mniejsze czy większe, lecz nigdy w takiej ilości i częstotliwości. Pisanie sprawia mi to dużą przyjemność chociaż wiem, że nie jest to moja praca zawodowa. W takiej sytuacji występuje nieunikniony konflikt interesów. Z jednej strony bardzo chciałbym np. dokończyć opisywać jakiś mecz, a z drugiej skupić się muszę zaspokojeniu poprzez pracę zawodową potrzeb finansowych. Zapału do pisania nie brakuje, jednakże często brakuje sił. Nawiązując do Twojego pytania. Kilka lat temu chciałem już „mieć spokój” i gdzieś zarzuciłem proces pisania pracy doktorskiej. Czasem pojawia się w mojej głowie pytanie czy zrobiłem dobrze, zwłaszcza spoglądając na półkę gdzie sobie leżą moje „wypociny” zakurzone i niedokończone. Nie lubię takich „niedokończonych” tematów i powiedziałem sobie i chłopakom z zespołu, że jeżeli się czegoś podejmę to skończę. Aczkolwiek obawiam się, że szybciej oni skończą z moją osobą :). Jak się ich zapytasz dobrze to wyjdzie, że mają mnie dość. Jestem dla nich niemiły, ciągle ich gonie o jakieś terminy, ciągle coś mi nie pasuje i ciągle mają coś poprawić. A jak tego nie zrobią (a często tak jest) to się denerwuje i krzyczę i brzydko mówię… Czy ktoś chciałby z kimś takim pracować?

ŻNN: Czego można zatem życzyć Tobie i pozostałym pisarzom w najbliższym czasie?

D.S.: Czasu, pieniędzy i wehikułu czasu. Ten ostatni bardzo ułatwiłby nam życie. Cóż. Nie ma. Zatem pieniędzy, żeby kupić czas oraz trochę materiałów historycznych.

Dzisiej ruszyła przedsprzedaż ksiōnżki, wiync fto chce na świynta już może zamawiać! Link do oferty znôjdziecie TUKEJ a my gorko zapraszômy do śledzynio nôszyj zajty kaj pokożom sie pywnie jeszcze inksze matyriały zwiōnzane ze premierom ksiōnżki.


własne / pytôł Dejvid